ਕੀੜਿਆਂ ਦੇ ਕੱਟਾਂ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ: ਆਮ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਤੇ ਲੱਛਣ
ਕੀੜਿਆਂ ਦੇ ਕੱਟੇ ਆਮ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਘੁੰਮਾਫਿਰਾ ਕੇ ਉਲਝਾ ਵੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਇੰਨਾ ਖੁਜਲਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਰਾਤ ਦੀ ਨੀਂਦ ਖਰਾਬ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਵੱਖ–ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦੇ ਕੀੜਿਆਂ ਦੇ ਕੱਟੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿੱਖ ਅਤੇ ਲੱਛਣਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪਛਾਣਨਾ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਇਲਾਜ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਸਿਰਫ਼ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਦੇਖਦੇ ਰਹਿਣੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲੈਣੀ ਲੋੜੀਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਗਾਈਡ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਕੱਟਿਆਂ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਚਮੜੀ ਉੱਤੇ ਕਿਵੇਂ ਦਿਖਾਈ ਅਤੇ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਕੀੜੇ ਦੇ ਕੱਟੇ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸੰਭਾਲਣਾ ਹੈ
ਕੀੜੇ ਦੇ ਕੱਟੇ ਦੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਹੀ ਪਹਿਚਾਣ ਘੱਟ ਹੀ ਸੰਭਵ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਕੁਝ ਪੈਟਰਨ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੰਕੇਤ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਹਨ ਕਿ ਕੱਟਾ ਸਰੀਰ ਦੇ ਕਿਹੜੇ ਹਿੱਸੇ ਉੱਤੇ ਹੈ, ਕਿੰਨੇ ਕੱਟੇ ਦਿਸ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ ਤੇ ਲੱਛਣ ਕਿੰਨੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ। ਇਹ ਸਰਲ ਜਿਹੀਆਂ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਅਕਸਰ ਸੰਭਾਵਿਤ ਕਾਰਨਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਨੂੰ “ਕੁਝ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ” ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਕੁਝ ਸਭ ਤੋਂ ਸੰਭਾਵੀ ਕੀੜਿਆਂ ਤੱਕ ਲਿਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਥਾਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਕਈ ਕੀੜੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਖਾਸ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇਂਦੇ ਹਨ। ਖੱਟਮਲ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਬਾਹਰ ਨੰਗੀ ਚਮੜੀ, ਜਿਵੇਂ ਬਾਂਹਾਂ, ਟੰਗਾਂ, ਗਰਦਨ ਅਤੇ ਚਿਹਰੇ ਤੋਂ ਖੂਨ ਚੁੱਸਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਪਿਸੂਆਂ ਨੂੰ ਟੱਖਣ ਅਤੇ ਹੇਠਲੀਆਂ ਟੰਗਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਸੰਦ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੋਕੇ ਗੋਡਿਆਂ ਦੀਆਂ ਗੱਡਾਂ, ਬਗਲਾਂ ਅਤੇ ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਆਦਿ ਗਰਮ ਤੇ ਓਹਲੇ ਮੋੜਾਂ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਘੰਟਿਆਂ ਜਾਂ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਚਿਮੜ ਕੇ ਖੂਨ ਚੁੱਸ ਸਕਣ। ਮੱਛਰ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਹਰ ਨੰਗੀ ਸਤ੍ਹਾ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਨਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਿੱਥੇ ਕੱਪੜੇ ਢਿੱਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਕੱਟਿਆਂ ਦਾ ਪੈਟਰਨ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਲਾਈਨਾਂ ਜਾਂ ਗੁੱਛਿਆਂ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦੇ ਕੱਟੇ ਅਕਸਰ ਖੱਟਮਲ ਜਾਂ ਪਿਸੂਆਂ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਇਕੱਲੇ, ਇਕੱਲੇ ਜਖ਼ਮ ਮੱਛਰਾਂ, ਕੋਕਿਆਂ ਅਤੇ ਡੰਗ ਮਾਰਣ ਵਾਲੇ ਕੀੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਆਮ ਹਨ। ਕੱਟੇ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਵੀ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ: ਕੁਝ ਕੱਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਛੋਟਾ ਛੇਦ, ਬਹੁਤ ਨਿੱਕਾ ਛਾਲਾ ਜਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਾਫ਼ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਆਲੇ–ਦੁਆਲੇ ਦੀ ਲਾਲੀ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਵਕ਼ਤ ਦੇ ਨਾਲ ਉੱਪਜਣ ਵਾਲੇ ਲੱਛਣ ਪਹਿਲੀ ਦਿੱਖ ਜਿੰਨੇ ਹੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ। ਹਲਕੀ ਖੁਜਲੀ ਅਤੇ ਲਾਲੀ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਘਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫੈਲਦੀ ਲਾਲੀ, ਬੁਖਾਰ ਜਾਂ ਤੇਜ਼ ਦਰਦ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ, ਐਲਰਜਿਕ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਜਾਂ ਕੋਕਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਬੀਮਾਰੀ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਸਮਝ ਨਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਕੱਟੇ ਦੀਆਂ ਸਾਫ਼ ਤਸਵੀਰਾਂ ਖਿੱਚ ਕੇ ਅਤੇ ਇਹ ਲਿਖ ਕੇ ਰੱਖਣਾ ਕਿ ਕੱਟਾ ਕਦੋਂ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ, ਤੁਹਾਡੇ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਦਾਤਾ ਲਈ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਤਸ਼ਖੀਸ ਲਈ ਕੀਮਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਆਮ ਕੱਟੇ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਖੁਜਲਾਉਂਦੇ ਹਨ
ਮੱਛਰ ਦੇ ਕੱਟੇ
ਮੱਛਰ ਦੇ ਕੱਟੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਛਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਗਰਮ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਠੱਠ ਖੜ੍ਹੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਨੇੜੇ। ਇਕ ਆਮ ਮੱਛਰ ਦਾ ਕੱਟਾ ਨਰਮ, ਸੁੱਜਿਆ, ਗੋਲ ਫੋਲਾ ਵਾਂਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕੁਝ ਮਿੰਟਾਂ ਤੋਂ ਕੁਝ ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਗੁਲਾਬੀ ਜਾਂ ਲਾਲ ਹੋਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਬਹੁਤ ਖੁਜਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਤਿੱਖੀ ਖੁਜਲੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪਹਿਲੀਆਂ 24 ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਹੌਲੀ–ਹੌਲੀ ਦੋ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਘਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਕੱਟੇ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਬਾਹਰ ਨੰਗੀ ਚਮੜੀ, ਜਿਵੇਂ ਬਾਂਹਾਂ, ਟੰਗਾਂ ਅਤੇ ਟੱਖਣਾਂ ਉੱਪਰ ਇਧਰ–ਉਧਰ ਛਿੱਟੇ ਹੋਏ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਮੱਛਰ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਰਗਰਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਇਕੋ ਸਮੇਂ ਕਈ ਮੱਛਰਾਂ ਨੇ ਕੱਟਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਲਾਈਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਈ ਵੱਖ–ਵੱਖ ਫੋਲੇ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਨਿੱਕਾ ਛੇਦ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਅਕਸਰ ਤਦੋਂ ਹੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ ਜਾਵੇ।
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੱਛਰਾਂ ਦੇ ਕੱਟੇ ਨਿੱਕੇ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀਆਂ, ਫੂਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆਵਾਂ ਬਣ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਹੜੀਆਂ ਕਈ ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਤੱਕ ਫੈਲ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਮੋਟੀ, ਤਪਦੀ ਲਾਲੀ ਡਰਾਉਣੀ ਲੱਗ ਸਕਦੀ ਹੈ ਪਰ ਅਕਸਰ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਥਾਨਕ ਐਲਰਜੀ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਲਾਲੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ‘ਤੇ ਪੈਨ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲੱਗਾ ਦੇਣ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ ਕਿ ਇਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲ ਰਹੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਵੱਧ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਹੋਵੇਗਾ। ਜੇ ਮੱਛਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੱਟੇ ਨਾਲ ਬੁਖਾਰ, ਤੇਜ਼ ਸਿਰਦਰਦ ਜਾਂ ਸਰੀਰ ਦਰਦ ਵੀ ਹੋ ਰਹੇ ਹੋਣ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸਫਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਾਂ ਮਹਾਮਾਰੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਤਬੀਬੀ ਜਾਂਚ ਲੋੜੀਂਦੀ ਹੈ।
ਪਿਸੂਆਂ ਦੇ ਕੱਟੇ
ਪਿਸੂਆਂ ਦੇ ਕੱਟੇ ਉਹਨਾਂ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਗੰਦਲੇ ਕਾਰਪੇਟਾਂ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਬਾਹਰਲੇ ਉਹਨਾਂ ਥਾਵਾਂ ਉੱਪਰ ਜਿੱਥੇ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਆਰਾਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਛੋਟੇ, ਸਖ਼ਤ ਲਾਲ ਫੋਲਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਤਿੱਖੀ ਖੁਜਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਅਕਸਰ ਦਿੱਖ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਬੁਰੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਆਲੇ–ਦੁਆਲੇ ਦੀ ਚਮੜੀ ਹੌਲੀ ਲਾਲ ਦਿਖ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਖੁਜਲਾਉਣ ਨਾਲ ਚਮੜੀ ਜ਼ਲਦੀ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਨਿੱਕੇ ਸੁੱਕੇ ਝੱਲੜ ਜਾਂ ਦੇ ਗੋਲ ਬਿੰਦੂ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਪਿਸੂ ਦੇ ਕੱਟੇ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਲਈ ਇਕ ਮੁੱਖ ਇਸ਼ਾਰਾ ਇਹਦਾ ਥਾਂ ਹੈ। ਕੱਟੇ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪੈਰਾਂ, ਟੱਖਣਾਂ ਅਤੇ ਹੇਠਲੀਆਂ ਟੰਗਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਗੁੱਛਿਆਂ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਿਸੂ ਫਰਸ਼ ਜਾਂ ਜ਼ਮੀਨ ਤੋਂ ਛਾਲ ਮਾਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਤਿੰਨ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਖੱਟਮਲਾਂ ਦੇ ਉਲਟ, ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਖ਼ਤ ਲਾਈਨਦਾਰ ਪੈਟਰਨ ਦਾ ਅਭਾਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਹੀ ਕੱਟੇ ਲੱਗ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕੱਟੇ ਘੁੱਟਣਿਆਂ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਪਿਸੂ ਕਿਸੇ ਮੁੱਖ ਸ਼ੱਕੀ ਦੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸੋਚੇ ਜਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਚਮੜੀ ਉੱਪਰ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਪਿਸੂਆਂ ਦੇ ਕੱਟਿਆਂ ‘ਤੇ ਛੋਟੇ ਛਾਲੇ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਬੇਹਿਸਾਬ ਖੁਜਲਾਉਣ ਨਾਲ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਅੰਦਰ ਜਾਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੁੱਕੇ ਪੜ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਰਸ ਨਿਕਲ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਫੈਲਦੀ ਲਾਲੀ ਅਤੇ ਗਰਮੀ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜੋ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਪਿਸੂ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਉੱਤੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਪਾਲਤੂਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਪਰ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖੁਜਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਦਾਗ਼ ਦੇਖਣਾ ਜਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਮਤੌਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖੁਜਲਾਉਂਦੇ ਦੇਖਣਾ ਵੀ ਪਿਸੂਆਂ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵੱਲ ਇਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਇਸ਼ਾਰਾ ਹੈ।
ਨੀਂਦ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਗੁੱਛਿਆਂ ਵਾਂਗ ਕੱਟੇ
ਖੱਟਮਲਾਂ ਦੇ ਕੱਟੇ
ਖੱਟਮਲਾਂ ਦੇ ਕੱਟੇ ਪਛਾਣਣਾ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਭਰਿਆ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਕਈ ਹੋਰ ਚਮੜੀ ਦੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ–ਜੁਲਦੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਰਵਾਇਤੀ ਖੱਟਮਲਾਂ ਦੇ ਕੱਟੇ ਛੋਟੇ, ਉੱਥੇ ਹੋਏ, ਲਾਲ ਫੋਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਹੌਲੇ–ਹੌਲੇ ਸੁੱਜ ਵੀ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿੱਕਾ ਛਾਲਾ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਖੁਜਲੀ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦਰਮਿਆਨੀ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਾਂ ਸਵੇਰੇ ਉਠਣ ਵੇਲੇ ਵਧੀ ਹੋਈ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਨਵੇਂ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵੇਖਦੇ ਹੋ।
ਖੱਟਮਲਾਂ ਦੇ ਕੱਟਿਆਂ ਦਾ ਪੈਟਰਨ ਪਹਿਚਾਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕ ਹੈ। ਕੱਟੇ ਅਕਸਰ ਲਾਈਨਾਂ ਜਾਂ ਤੰਗ ਗੁੱਛਿਆਂ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦੇ ਹਨ, ਕਈ ਵਾਰੀ “ਨਾਸਤਾ, ਦੁਪਹਿਰ ਦਾ ਖਾਣਾ ਅਤੇ ਰਾਤ ਦਾ ਖਾਣਾ” ਵਾਂਗ ਵਰਣਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਤਿੰਨ ਜਾਂ ਵੱਧ ਕੱਟੇ ਇਕ ਕਤਾਰ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਨੰਗੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਗਦਿਆਂ, ਚਾਦਰਾਂ ਜਾਂ ਫਰਨੀਚਰ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਬਾਂਹਾਂ, ਮੋੜ੍ਹੇ, ਗਰਦਨ, ਚਿਹਰਾ, ਉੱਪਰਲਾ ਪਿਠ ਤੇ ਟੰਗਾਂ। ਕਮਰਬੰਦ ਵਾਲੀ ਲਾਈਨ ਵਰਗੀਆਂ ਢੱਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਤੰਗ ਥਾਵਾਂ ਅਕਸਰ ਘੱਟ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਖੱਟਮਲ ਦੇ ਕੱਟੇ ਉੱਤੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਉਂਦਾ, ਇਸ ਲਈ ਇਕੋ ਘਰ ਦੇ ਕੁਝ ਮੈਂਬਰਾਂ ਉੱਤੇ ਜ਼ਾਹਰ ਦਾਣੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਹੋਰ ਲੋਕ ਬਾਵਜੂਦ ਕੱਟੇ ਜਾਣ ਦੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਉਂਦੇ। ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਕੱਟੇ ਕਾਲੇ ਪੈ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਛੋਟੇ ਲਾਲ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਵਾਂਗ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜੋ ਬਿਨਾਂ ਕਾਰਨ ਦੇ ਆਉਂਦੇ–ਜਾਂਦੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਅਕਸਰ ਨਵੇਂ ਖੁਜਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਗੁੱਛਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜਾਗਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਚਾਦਰਾਂ ਜਾਂ ਗੱਦੇ ਦੀਆਂ ਕਿਨਾਰੀਆਂ ਉੱਪਰ ਛੋਟੇ ਕਾਲੇ ਦਾਗ਼ ਜਾਂ ਖੂਨ ਦੇ ਨਿੱਕੇ ਬਿੰਦੇ ਵੇਖਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਖੱਟਮਲ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਜਾਂਚ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਮਿੱਟੀਆਂ ਦੇ ਕੱਟੇ (ਚਿਗਰ ਸਮੇਤ)
ਮਿੱਟੀਆਂ ਦੇ ਕੱਟੇ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ ਪਰ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਿੜਚਿੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਚਿਗਰ, ਜੋ ਲੰਮੇ ਘਾਹ ਜਾਂ ਜੰਗਲਾਤ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਆਮ ਮਿੱਟੀਆਂ ਹਨ, ਬਹੁਤ ਖੁਜਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਲਾਲ ਕੱਟੇ ਛੱਡਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਚਟਖ਼ ਲਾਲ ਨੁਕਤਾ ਜਾਂ ਨਿੱਕਾ ਛਾਲਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੱਟੇ ਸੰਪਰਕ ਤੋਂ ਕੁਝ ਘੰਟਿਆਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਕਸਰ ਉੱਥੇ ਜਿੱਥੇ ਕੱਪੜੇ ਤੰਗ ਫਿੱਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਜੁਰਾਬਾਂ ਦੀ ਲਾਈਨ, ਕਮਰਬੰਦ ਅਤੇ ਗੋਡਿਆਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ।
ਖੱਟਮਲਾਂ ਦੇ ਕੱਟਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਖ, ਮਿੱਟੀਆਂ ਦੇ ਕੱਟੇ ਅਕਸਰ ਬਾਹਰਲੀ ਸਰਗਰਮੀ, ਜਿਵੇਂ ਟਹਿਲਣਾ, ਬਾਗਬਾਨੀ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਬੈਠਣਾ, ਦੇ ਬਾਅਦ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਖੁਜਲੀ ਬਹੁਤ ਤਿੱਖੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹਫ਼ਤੇ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਫੋਲੇ ਆਪੇ ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਖੁਜਲਾਉਣ ਨਾਲ ਸੱਖਤ ਪੜ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਦੇ–ਕਦੇ ਦੂਜਾ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਨਾ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ।
ਹੋਰ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀਆਂ ਮਿੱਟੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਪੰਛੀਆਂ ਜਾਂ ਚੂਹਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ, ਧੜ, ਬਾਂਹਾਂ ਅਤੇ ਗਰਦਨ ਉੱਪਰ ਇਧਰ–ਉਧਰ ਖੁਜਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕੱਟੇ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਮਿੱਟੀਆਂ ਬਹੁਤ ਨਿੱਕੀਆਂ ਅਤੇ ਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਔਖੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਸ਼ਖੀਸ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕੱਟਿਆਂ ਦੇ ਪੈਟਰਨ, ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਥਾਂ ਉੱਪਰ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਉੱਪਰ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਨਵੇਂ, ਬਹੁਤ ਖੁਜਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਫੋਲੇ ਹੋ ਜਾਣ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਇਨਫੈਕਟ ਹੋਈ ਚਾਦਰਾਂ ਜਾਂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਤਾਂ ਮਿੱਟੀਆਂ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਸੋਚਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀ ਜਾਂਚ ਲੋੜੀਂਦੀ ਹੈ।
ਕੱਟੇ ਅਤੇ ਡੰਗ ਜੋ ਤੇਜ਼ ਧਿਆਨ ਮੰਗ ਸਕਦੇ ਹਨ
ਕੋਕੇ ਦੇ ਕੱਟੇ
ਕੋਕੇ ਦੇ ਕੱਟੇ ਵਿਲੱਖਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਕੋਕਾ ਅਕਸਰ ਕਈ ਘੰਟਿਆਂ ਤੱਕ ਚਮੜੀ ਨਾਲ ਚਿਮੜਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਚਮੜੀ ਨਾਲ ਠੀਕ–ਠਾਕ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਕੋਕਾ ਵੇਖ ਲਓ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਪਹਿਚਾਣ ਹੈ। ਕੋਕਾ ਹਟਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਪਰ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਛੋਟਾ ਲਾਲ ਦਾਗ਼ ਜਾਂ ਹੌਲੀ ਸੂਜੀ ਹੋਈ ਥਾਂ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਖੁਜਲਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਹੌਲੀ ਦਰਦੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਕ ਨਿੱਕੀ–ਜਿਹੀ ਸਥਾਨਕ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ, ਜੋ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਇਕੋ ਆਕਾਰ ਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਆਮ ਗੱਲ ਹੈ ਅਤੇ ਲਾਜ਼ਮੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਉਹ ਦਾਣੇ ਜਾਂ ਸਾਰੀ ਦੇਹ ਦੇ ਲੱਛਣ ਹਨ ਜੋ ਕੱਟੇ ਤੋਂ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਲਾਇਮ ਬੀਮਾਰੀ ਵਿੱਚ, ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹੌਲੀ–ਹੌਲੀ ਵੱਡਾ ਹੁੰਦਾ “ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਵਰਗਾ” ਦਾਣਾ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ erythema migrans (ਇਰੀਥੀਮਾ ਮਾਈਗ੍ਰਾਨਸ) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਵਿਚਕਾਰਲਾ ਹਿੱਸਾ ਹਲਕਾ ਅਤੇ ਬਾਹਰਲੀ ਲਾਲ ਗੋਲ ਲੜ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਈ ਇੰਚ ਤੱਕ ਫੈਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਕੋਕੇ–ਜਨਤ ਬਿਮਾਰੀ ਇਹ ਪੈਟਰਨ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਂਦੀ ਅਤੇ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦਾਣਾ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ, ਇਸ ਲਈ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਦੀ ਗੈਰ–ਹਾਜ਼ਰੀ ਨਾਲ ਬਿਮਾਰੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਦ ਨਹੀਂ ਹੋਦੀ।
ਕੋਕੇ ਦੇ ਕੱਟੇ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਦਿਆਂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਇਹ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਉਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿ ਕੋਕਾ ਕਿੰਨੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਲੱਗਿਆ ਰਿਹਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਦਾ ਖਤਰਾ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਵੱਧਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੋਕੇ ਦੇ ਕੱਟੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੁਖਾਰ, ਥਕਾਵਟ, ਸਿਰਦਰਦ, ਜੋੜ ਦਰਦ ਜਾਂ ਕੱਟੇ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਫੈਲਦਾ ਨਵਾਂ ਦਾਣਾ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਤਬੀਬੀ ਜਾਂਚ ਲੋੜੀਂਦੀ ਹੈ। ਹਟਾਇਆ ਹੋਇਆ ਕੋਕਾ ਸੀਲ ਕੀਤੇ ਡੱਬੇ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਸਾਫ਼ ਤਸਵੀਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖਣਾ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਦਾਤਾਵਾਂ ਲਈ ਖਤਰੇ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਉਣ ਅਤੇ ਲੋੜੀਂਦੇ ਟੈਸਟ ਤੈਅ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮੱਛੀ, ਭੌਰਾ ਅਤੇ ਭੰਭੀਰ ਦੇ ਡੰਗ
ਮੱਛੀ, ਭੌਰੇ ਅਤੇ ਭੰਭੀਰ ਦੇ ਡੰਗ ਸਧਾਰਣ “ਕੀੜੇ ਦੇ ਕੱਟੇ” ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਐਲਰਜੀ ਦੇ ਖਤਰੇ ਕਾਰਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਆਮ ਡੰਗ ਵਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਪਰ ਪਹਿਲਾਂ ਤਿੱਖਾ, ਤੁਰੰਤ ਸੜਕਣ ਵਾਂਗ ਦਰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਸਖ਼ਤ, ਉੱਠੀ ਹੋਈ, ਲਾਲ ਸੁਜੀ ਹੋਈ ਗੁੱਟ ਬਣਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਡੀ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਨਿੱਕਾ ਛੇਦ ਦਿਖ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਦ ਦੀ ਮੱਛੀ ਅਕਸਰ ਡੰਗ ਚਮੜੀ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਛੱਡ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਂਗਲ ਨਾਲ ਚਿੰਮੜ ਕੇ ਕੱਢਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਹੌਲੀ–ਹੌਲੀ ਖੁਰਚ ਕੇ ਕੱਢਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਡੰਗ ਸਿਰਫ਼ ਸਥਾਨਕ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ 24–48 ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਾਲੀ ਅਤੇ ਗਰਮੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਜਖ਼ਮ ਤੋਂ ਕਈ ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਤੱਕ ਫੈਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਬਾਂਹਾਂ ਅਤੇ ਟੰਗਾਂ ਉੱਪਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ “ਵੱਡੀਆਂ ਸਥਾਨਕ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆਵਾਂ” ਕਾਫ਼ੀ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਲੱਗ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇਹ ਸਿਸਟਮਿਕ ਸੰਕਟ ਦੀ ਬਜਾਏ ਬਹੁਤ ਵੱਧ ਸਥਾਨਕ ਰੋਗ–ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਰੱਖਣਾ, ਠੰਡੀ ਪੱਟੀਆਂ ਲਗਾਉਣਾ ਅਤੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਐਲਰਜੀ–ਰੋਕ ਦਵਾਈ ਲੈਣਾ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਤਕਲੀਫ਼ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਚਿੰਤਾ ਵਾਲੇ ਲੱਛਣ ਉਸ ਜਗ੍ਹਾ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਡੰਗ ਲੱਗਿਆ। ਸਾਰੇ ਸਰੀਰ ਉੱਪਰ ਛਪਾਕੀ, ਹੋਠਾਂ, ਜੀਭ ਜਾਂ ਪਲਕਾਂ ਦੀ ਸੂਜਨ, ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਤੁੱਕ, ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਜਕੜਨ ਜਾਂ ਚੱਕਰ ਆਉਣ ਦੀ ਭਾਵਨਾ, ਇਹ ਸਭ ਐਨੇਫਾਈਲੈਕਸਿਸ (ਐਨੇਫਾਈਲੈਕਸਿਸ) ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਹਨ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਵੇਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੋਵੇ ਕਿ ਦਰਦੀ, ਲਾਲ ਸੁਜੀ ਹੋਈ ਗੁੱਟ ਡੰਗ ਹੈ ਜਾਂ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ, ਤਾਂ ਬਾਹਰ ਕਿਸੇ ਵਾਕਏ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਅਚਾਨਕ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣਾ ਅਤੇ ਸਾਫ਼ ਕੇਂਦਰੀ ਛੇਦ ਡੰਗ ਵੱਲ ਵੱਡੇ ਸੰਕੇਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਮੱਕੜੀ ਦੇ ਕੱਟੇ
ਅਸਲ ਮੱਕੜੀ ਦੇ ਕੱਟੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੋਚਣ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਆਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਕੁਝ ਪੈਟਰਨ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਨੁਕਸਾਨ–ਰਹਿਤ ਮੱਕੜੀ ਦੇ ਕੱਟੇ ਇਕੱਲੀ ਲਾਲ, ਸੁਜੀ ਹੋਈ, ਛੋਹਨ ‘ਤੇ ਦਰਦਨਾਕ ਗੁੱਟ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਦੋ ਬਹੁਤ ਨਿੱਕੇ ਛੇਦ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ। ਇਹ ਕੱਟੇ ਹੌਲੀ ਖੁਜਲਾਉਣ ਜਾਂ ਦਰਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਫੈਲਾਅ ਦੇ।
ਜ਼ਿਆਦਾ ਚਿੰਤਾ ਜਨਕ ਮੱਕੜੀ ਦੇ ਕੱਟੇ, ਜਿਵੇਂ ਕੁਝ ਵਿਸ਼ੈਲੂ ਕਿਸਮਾਂ ਤੋਂ, ਪਹਿਲਾਂ ਦਰਦਨਾਕ ਲਾਲ ਹਿੱਸੇ ਵਾਂਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜੋ ਵਿਚਕਾਰ ਹਲਕਾ ਪੀਲਾ–ਜਿਹਾ ਕੇਂਦਰ ਜਾਂ ਛਾਲਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਘੰਟਿਆਂ ਤੋਂ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਇਹ ਕੇਂਦਰ ਕਾਲਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪੜ ਜਾਂ ਛੋਟੀ ਘਾਹ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਆਲੇ–ਦੁਆਲੇ ਦੀ ਚਮੜੀ ਲਾਲ ਅਤੇ ਸੋਜੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਜਖ਼ਮ ਦੇ ਆਕਾਰ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਵੱਧ ਤਿੱਖਾ ਦਰਦ ਜਾਂ ਚਮੜੀ ਦਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣਾ, ਤਬੀਬੀ ਜਾਂਚ ਲਈ ਸਾਫ਼ ਸੰਕੇਤ ਹਨ।
ਕਿਉਂਕਿ ਕਈ ਚਮੜੀ ਦੇ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਮੱਕੜੀ ਦੇ ਕੱਟੇ ਸਮਝ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਪਹਿਚਾਣ ਕਰਦਿਆਂ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਸੰਦਰਭ ਦਾ ਵੀ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕੋਈ “ਮੱਕੜੀ ਦਾ ਕੱਟਾ” ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੱਕੜੀ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਦੀ ਕੋਈ ਯਾਦ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਜੋ ਬਹੁਤ ਦਰਦਨਾਕ, ਤਪਦੀ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਅਕਸਰ ਬੈਕਟੀਰੀਆਲ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜਦ ਵੀ ਸ਼ੱਕ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਬੁਖਾਰ ਅਤੇ ਫੈਲਦੀ ਲਾਲੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਮੱਕੜੀ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਮੰਨਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਡਾਕਟਰੀ ਜਾਂਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਨਤੀਜਾ
ਕੀੜੇ ਦੇ ਕੱਟੇ ਦੀ ਸਹੀ ਪਹਿਚਾਣ ਇਸ ਗੱਲ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕੱਟਾ ਕਿਵੇਂ ਦਿਖਦਾ ਹੈ, ਸਰੀਰ ਦੇ ਕਿਹੜੇ ਹਿੱਸੇ ਉੱਪਰ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਛਣ ਕਿਵੇਂ ਬਦਲਦੇ ਹਨ। ਮੱਛਰਾਂ, ਪਿਸੂਆਂ, ਖੱਟਮਲਾਂ, ਮਿੱਟੀਆਂ, ਕੋਕਿਆਂ, ਡੰਗ ਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕੀੜਿਆਂ ਅਤੇ ਮੱਕੜੀਆਂ ਦੇ ਆਮ ਪੈਟਰਨ ਪਛਾਣਨਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਤੈਅ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਦੋਂ ਘਰੇਲੂ ਸੰਭਾਲ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਦੋਂ ਡਾਕਟਰੀ ਮਦਦ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਕੱਟਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲੇ ਹੀ ਦਿਨ ਸਾਫ਼ ਤਸਵੀਰਾਂ ਖਿੱਚਣਾ ਅਤੇ ਇਹ ਲਿਖ ਕੇ ਰੱਖਣਾ ਕਿ ਇਹ ਕਿੱਥੇ ਅਤੇ ਕਦੋਂ ਹੋਏ, ਤਬੀਬੀ ਤਸ਼ਖੀਸ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਦਦਗਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੱਟੇ ਤਿੱਖੇ ਦਰਦ, ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਦਿੱਕਤ, ਬੁਖਾਰ ਜਾਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲਦੀ ਲਾਲੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਨ, ਤਾਂ ਕਿਹੜਾ ਕੀੜਾ ਸੀ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਜ਼ਰੂਰੀ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰੀ ਧਿਆਨ ਲੈਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।








